Cách Kiểm Tra Tốc Độ Mạng Internet Tại Nhà Chính Xác Nhất

Cách Kiểm Tra Tốc Độ Mạng Internet Tại Nhà Chính Xác Nhất

Mạng ở nhà bỗng chậm, xem phim cứ quay vòng, họp trực tuyến thì giật lag, nhưng bạn không rõ nguyên nhân do gói cước, do wifi hay do thiết bị của mình. Lúc này, biết cách kiểm tra tốc độ mạng sẽ giúp bạn có con số cụ thể để đối chiếu với gói cước đã đăng ký, thay vì chỉ cảm tính “hình như mạng yếu”. Bài viết này hướng dẫn các cách đo phổ biến nhất, cách đọc đúng từng thông số và những việc nên làm khi kết quả thấp hơn mong đợi.

Chuẩn bị trước khi kiểm tra tốc độ mạng để kết quả đáng tin

Kết quả đo tốc độ mạng phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện lúc đo. Muốn con số phản ánh đúng chất lượng đường truyền, bạn nên chuẩn bị vài điều đơn giản sau:

  • Tạm dừng các tác vụ đang tải: tắt tải phim, cập nhật phần mềm, sao lưu đám mây và các thiết bị đang xem video trực tuyến trong nhà.
  • Đứng gần router wifi: càng xa router, sóng càng yếu và tốc độ đo được càng thấp so với thực tế của đường truyền.
  • Đo vài lần ở các thời điểm khác nhau: đo ít nhất 2-3 lần, kể cả giờ cao điểm buổi tối, rồi lấy mức trung bình để có cái nhìn khách quan.
  • Ưu tiên cắm dây LAN khi cần kết luận: nếu muốn biết đường truyền thật sự đạt bao nhiêu, hãy cắm dây mạng trực tiếp từ modem vào máy tính rồi đo, vì wifi luôn có hao hụt.

Các cách kiểm tra tốc độ mạng phổ biến tại nhà

1. Speedtest.net – công cụ đo quen thuộc nhất

Speedtest của Ookla là công cụ được dùng nhiều nhất hiện nay. Bạn chỉ cần mở trình duyệt, truy cập speedtest.net rồi bấm nút GO, hệ thống sẽ tự chọn máy chủ gần nhất và lần lượt đo ping, tốc độ tải xuống và tốc độ tải lên. Ngoài bản web, Speedtest còn có ứng dụng cho điện thoại và máy tính, tiện khi bạn muốn lưu lại lịch sử các lần đo để so sánh theo thời gian.

2. Fast.com – đo nhanh, tập trung vào tốc độ xem phim

Fast.com là công cụ của Netflix, giao diện cực kỳ đơn giản: vừa mở trang là quá trình đo tự chạy, không cần bấm gì thêm. Vì dùng chính máy chủ của Netflix nên kết quả của Fast.com phản ánh khá sát tốc độ khi bạn xem phim trực tuyến. Nếu bấm vào phần hiển thị thêm thông tin, bạn còn xem được tốc độ tải lên và độ trễ khi mạng đang tải nặng.

3. Kiểm tra ngay trên Google

Bạn có thể gõ từ khóa “speed test” hoặc “kiểm tra tốc độ internet” vào Google để dùng công cụ đo tích hợp sẵn ngay trên trang kết quả, không cần cài thêm gì. Cách này nhanh và tiện, tuy nhiên số máy chủ đo ít hơn so với các công cụ chuyên dụng nên kết quả chỉ nên dùng để tham khảo nhanh.

4. Ứng dụng của nhà mạng

Các nhà mạng lớn đều có ứng dụng chăm sóc khách hàng như My Viettel, My VNPT hay Hi FPT, trong đó thường tích hợp sẵn tính năng đo tốc độ. Ưu điểm của cách này là kết quả đo gắn liền với chính thuê bao của bạn; khi cần phản ánh chất lượng dịch vụ, bạn có thể gửi kèm kết quả ngay trong ứng dụng để đội kỹ thuật có căn cứ kiểm tra.

Cách đọc thông số ping, download và upload

Mỗi lần kiểm tra tốc độ mạng thường cho ra ba con số chính, và mỗi con số nói lên một điều khác nhau:

  • Ping (độ trễ), đơn vị ms: thời gian tín hiệu đi từ thiết bị của bạn tới máy chủ và quay lại. Ping càng thấp càng tốt. Dưới 20 ms là rất mượt cho chơi game trực tuyến, 20-50 ms vẫn ổn, còn trên 100 ms bạn sẽ thấy rõ cảm giác trễ khi gọi video hay chơi game.
  • Download (tải xuống), đơn vị Mbps: tốc độ nhận dữ liệu về máy, quyết định việc xem phim, lướt web, tải file nhanh hay chậm. Đây là con số được các gói cước quảng cáo nhiều nhất. Xem phim Full HD cần khoảng 5-8 Mbps, xem 4K cần khoảng 25 Mbps cho một thiết bị.
  • Upload (tải lên), đơn vị Mbps: tốc độ gửi dữ liệu đi, quan trọng khi bạn họp trực tuyến, livestream, gửi file dung lượng lớn hay sao lưu dữ liệu lên đám mây.

Một lưu ý nhỏ: đơn vị khi đo là Mbps (megabit/giây), còn tốc độ tải file hiển thị trong trình duyệt thường là MB/s (megabyte/giây). Muốn đổi sang MB/s, bạn lấy số Mbps chia cho 8. Ví dụ gói 100 Mbps thì tốc độ tải file tối đa lý thuyết khoảng 12,5 MB/s.

Vì sao đo bằng wifi luôn thấp hơn cắm dây LAN?

Rất nhiều người kiểm tra tốc độ mạng qua wifi, thấy thấp hơn gói cước rồi vội kết luận nhà mạng “bóp băng thông”. Thực tế, wifi chịu ảnh hưởng bởi hàng loạt yếu tố: khoảng cách tới router, tường và vật cản, nhiễu sóng từ các mạng wifi hàng xóm, băng tần đang dùng (2.4 GHz đi xa nhưng chậm hơn 5 GHz), số thiết bị đang kết nối cùng lúc và cả tuổi đời của router. Giờ cao điểm buổi tối, khi cả khu dân cư cùng lên mạng, tốc độ cũng thường giảm so với ban ngày. Vì vậy, khi cần kết luận đường truyền có đạt cam kết hay không, hãy đo bằng dây LAN cắm thẳng vào modem – đó mới là con số “thuần” của gói cước.

Tốc độ thấp hơn gói cước: thử các mẹo này trước

Nếu kết quả đo thấp hơn đáng kể so với gói cước, bạn hãy lần lượt thử các cách sau trước khi gọi tổng đài:

  • Khởi động lại modem và router: tắt nguồn khoảng 30 giây rồi bật lại. Cách đơn giản này xử lý được khá nhiều trường hợp mạng chậm bất thường do thiết bị hoạt động liên tục nhiều ngày.
  • Đổi vị trí đặt router: đặt ở nơi thoáng, cao ráo, gần trung tâm nhà, tránh để trong tủ kín, gần lò vi sóng hay các thiết bị điện tử gây nhiễu.
  • Ưu tiên băng tần 5 GHz khi ở gần router để đạt tốc độ cao, và dùng 2.4 GHz khi ở xa hoặc khác tầng.
  • Giảm thiết bị lạ dùng chung wifi: đổi mật khẩu wifi định kỳ; với khách tới nhà, bạn có thể áp dụng cách tạo mã QR miễn phí trong 1 phút để chia sẻ wifi mà không cần đọc mật khẩu.
  • Cập nhật phần mềm cho router hoặc cân nhắc nâng cấp router, bộ phát mesh nếu nhà rộng, nhiều tầng mà router theo nhà mạng đã dùng nhiều năm.

Ngoài ra, tốc độ đường truyền cũng ảnh hưởng trực tiếp tới các công việc trực tuyến hằng ngày: đường truyền ổn định thì những việc như họp video, tải tài liệu hay chuyển file PDF sang Word miễn phí trên các công cụ online đều mượt mà, ít bị ngắt quãng giữa chừng.

Khi nào nên gọi nhà mạng?

Bạn nên liên hệ tổng đài nhà mạng khi đã đo bằng dây LAN cắm trực tiếp vào modem, đo nhiều lần trong ngày mà kết quả vẫn chỉ đạt dưới khoảng 70-80% tốc độ gói cước, hoặc khi mạng mất kết nối, đèn tín hiệu trên modem báo đỏ, tốc độ trồi sụt bất thường không theo quy luật giờ giấc. Khi gọi, hãy chuẩn bị sẵn thông tin thuê bao cùng các con số đã đo được (thời điểm đo, ping, download, upload) – kỹ thuật viên sẽ dễ khoanh vùng lỗi hơn, và bạn cũng có cơ sở để yêu cầu kiểm tra đường dây hoặc đổi thiết bị nếu cần.

Kết luận

Kiểm tra tốc độ mạng tại nhà không hề khó: chỉ vài phút với Speedtest, Fast.com hay ứng dụng nhà mạng là bạn đã có đủ số liệu để biết đường truyền nhà mình đang ở mức nào. Quan trọng là đo đúng điều kiện, hiểu đúng ý nghĩa của ping, download, upload và biết phân biệt lỗi do wifi trong nhà với lỗi do đường truyền, để xử lý đúng chỗ hoặc phản ánh với nhà mạng một cách thuyết phục.