
Soạn xong một văn bản đẹp mà khi in ra lề bị lệch, chữ sát mép giấy hoặc bên trái thừa quá nhiều khoảng trắng là lỗi rất thường gặp. Nguyên nhân phần lớn nằm ở việc chưa căn lề trong Word đúng cách ngay từ đầu. Bài này hướng dẫn chi tiết cách căn lề trang trong Word — lề trên, lề dưới, lề trái, lề phải — theo đúng thông số chuẩn của văn bản hành chính Việt Nam, kèm cách đặt lề mặc định để lần sau không phải chỉnh lại từ đầu.
Căn lề trong Word là gì? Đừng nhầm với căn lề đoạn văn
Trước khi bắt tay vào chỉnh, cần phân biệt rõ hai khái niệm hay bị nhầm lẫn với nhau. Căn lề trong Word theo nghĩa của bài này là chỉnh lề trang (page margins) — tức khoảng trống giữa mép giấy và vùng nội dung, gồm bốn cạnh trên, dưới, trái, phải. Lề trang quyết định toàn bộ khung trình bày của văn bản: nội dung bắt đầu cách mép giấy bao xa, mỗi dòng dài bao nhiêu, và khi in ra, văn bản có bị cắt chữ ở mép hay không.
Khác với lề trang, căn lề đoạn văn là cách sắp xếp các dòng chữ bên trong một đoạn: căn trái, căn phải, căn giữa hay căn đều hai bên. Đây là thao tác làm bằng phím tắt trên tab Home, và đã được hướng dẫn riêng trong bài phím tắt căn lề trong Word — với các tổ hợp quen thuộc Ctrl + L căn trái, Ctrl + E căn giữa, Ctrl + R căn phải và Ctrl + J căn đều hai bên. Nói ngắn gọn: lề trang là khung của tờ giấy, còn căn lề đoạn văn là cách chữ nằm bên trong khung đó.
Thông số lề chuẩn cho văn bản hành chính Việt Nam
Với văn bản hành chính, lề trang không phải thích bao nhiêu thì để bấy nhiêu. Nghị định 30/2020/NĐ-CP của Chính phủ về công tác văn thư quy định văn bản hành chính được trình bày trên khổ giấy A4 (210 mm x 297 mm), với lề trang như sau:
| Cạnh lề | Tên trong Word | Khoảng cách theo Nghị định 30/2020/NĐ-CP |
|---|---|---|
| Lề trên | Top | 2 – 2,5 cm |
| Lề dưới | Bottom | 2 – 2,5 cm |
| Lề trái | Left | 3 – 3,5 cm |
| Lề phải | Right | 1,5 – 2 cm |
Bài này dùng bộ thông số thường gặp nhất trong thực tế: trên 2 cm, dưới 2 cm, trái 3 cm, phải 2 cm — đều nằm trong khoảng cho phép của quy định. Lề trái rộng hơn lề phải vì đó là phía đóng gáy, để khi đóng tập văn bản không bị che mất chữ.
Cách căn lề trong Word từng bước
Word có sẵn vài mẫu lề để chọn nhanh, nhưng để chỉnh đúng từng con số theo chuẩn hành chính thì nên dùng Custom Margins. Các bước dưới đây áp dụng cho Word 2016, 2019, 2021 và Microsoft 365 trên máy tính.
Bước 1: Mở hộp thoại Page Setup
Mở văn bản cần chỉnh lề, chọn tab Layout trên thanh Ribbon. Trong nhóm Page Setup, bấm nút Margins rồi chọn Custom Margins ở cuối danh sách. Hộp thoại Page Setup hiện ra, mặc định đang ở thẻ Margins. Cách mở nhanh khác: bấm vào mũi tên nhỏ ở góc dưới bên phải của nhóm Page Setup để mở thẳng hộp thoại này.
Bước 2: Nhập thông số bốn cạnh lề
Trong mục Margins của hộp thoại, nhập lần lượt: Top 2 cm, Bottom 2 cm, Left 3 cm, Right 2 cm. Lưu ý kiểm tra đơn vị đo: nếu Word đang để đơn vị inch thì 2 cm tương đương khoảng 0,79 inch, rất dễ nhập nhầm. Để đổi sang cm, vào File > Options > Advanced, tìm mục Display, đổi Measurement units thành Centimeters rồi bấm OK.
Bước 3: Chọn khổ giấy A4 và bấm OK
Ngay trong hộp thoại Page Setup, kiểm tra thêm hai mục: ở thẻ Paper, mục Paper size phải là A4; ở thẻ Margins, mục Orientation chọn Portrait (khổ dọc) cho văn bản thông thường. Kiểm tra xong thì bấm OK — toàn bộ văn bản sẽ tự giãn lại theo khung lề mới ngay lập tức.
Đặt lề mặc định cho văn bản mới
Nếu thường xuyên soạn văn bản hành chính, việc chỉnh lề lại cho từng file mới rất mất thời gian. Căn lề trong Word một lần rồi đặt làm mặc định sẽ giải quyết triệt để việc này. Cách làm: mở lại hộp thoại Page Setup bằng Layout > Margins > Custom Margins, nhập đủ bốn thông số lề chuẩn như trên, nhưng thay vì bấm OK, hãy bấm nút Set As Default ở góc dưới bên trái của hộp thoại. Word sẽ hiện hộp thông báo xác nhận rằng thay đổi này áp dụng cho mọi văn bản mới dựa trên mẫu Normal — bấm Yes để xác nhận, sau đó bấm OK. Từ lần sau, mỗi khi mở một văn bản Word mới, khung lề chuẩn đã được áp sẵn, bạn chỉ việc gõ nội dung. Lưu ý: thao tác này chỉ ảnh hưởng đến các văn bản mới tạo sau đó, không thay đổi lề của những file đã có sẵn.
Lỗi thường gặp khi căn lề trong Word và cách sửa
1. Lề lệch giữa các section trong cùng một văn bản
Đây là lỗi dễ gặp nhất khi văn bản có nhiều chương, mục lục hoặc phụ lục. Word chia văn bản thành các section bằng Section Breaks, và mỗi section có thể mang một bộ lề riêng. Dấu hiệu nhận biết: chỉnh lề ở trang đầu thì đúng, nhưng sang trang sau lề lại nhảy về mặc định. Muốn chỉnh lề cho toàn bộ văn bản, trước khi bấm OK trong hộp thoại Page Setup, hãy đặt mục Apply to thành Whole document thay vì This section.
2. Mirror margins khi in hai mặt
Khi in hai mặt để đóng thành tập, nhiều người bật chế độ Mirror margins (lề đối xứng) trong Page Setup nhưng quên mất nó đổi cách tính lề: lúc này Left và Right không còn là trái và phải nữa mà thành Inside (lề phía gáy) và Outside (lề phía ngoài). Nếu để nguyên số cũ thì lề gáy sẽ không đủ rộng để đóng tập. Cách xử lý: khi dùng Mirror margins, hãy đặt Inside khoảng 3 cm và Outside khoảng 2 cm, tương tự như lề trái 3 cm và lề phải 2 cm của văn bản một mặt. Ngoài ra, nên bật thêm Gutter (khoảng chừa đóng gáy) khoảng 0,5 cm nếu văn bản đóng gáy dày.
3. Lề đúng nhưng khi in vẫn bị cắt chữ
Trường hợp này thường không phải do lề trang mà do máy in: khổ giấy trong Word là A4 nhưng khay giấy máy in đang để Letter, hoặc máy in có vùng không in được lớn hơn lề đã đặt. Cách sửa: kiểm tra khổ giấy trong hộp thoại in của máy in phải trùng A4, và thử tăng lề trên hoặc lề dưới thêm 0,5 cm. Trước khi in cả tập, hãy in thử một trang để kiểm tra.
Mẹo kiểm tra nhanh trước khi in hoặc nộp văn bản
Sau khi căn lề trong Word xong, đừng vội in ngay. Bấm Ctrl + P để mở bản xem trước khi in, lướt qua vài trang đầu, trang giữa và trang cuối để xem lề có đều không, tiêu đề chương có bị đẩy sang trang mới một cách khó hiểu không. Khi văn bản đã ổn định bố cục, bạn có thể đánh số trang trong Word để tiện đối chiếu và in ấn. Với văn bản hành chính, hãy đối chiếu lại bảng thông số ở phần trên một lần nữa — chỉ cần một cạnh lề sai là văn bản có thể bị trả lại để sửa. Ngoài ra, khi cần chèn thêm nội dung xuống trang mới, thay vì nhấn Enter nhiều lần cho tới khi sang trang, nên dùng cách xuống dòng sang trang mới trong Word bằng Page Break để không làm xô lệch lề và bố cục của các trang sau.
Câu hỏi thường gặp
1. Căn lề trong Word trên điện thoại có chỉnh được từng con số không?
Không. Word trên điện thoại chỉ cho chọn vài mẫu lề có sẵn, không chỉnh được từng con số như Custom Margins trên máy tính. Vì vậy, văn bản hành chính nên chỉnh lề trên máy tính để nhập đúng thông số chuẩn.
2. Chỉnh lề xong mà văn bản bị dồn trang, phải làm sao?
Đó là hiện tượng bình thường: thu hẹp lề làm mỗi dòng chứa được nhiều chữ hơn nên tổng số trang giảm, ngược lại nới rộng lề sẽ tăng số trang. Hãy kiểm tra lại bảng biểu và tiêu đề sau khi đổi lề, vì chúng dễ bị xô lệch nhất.
Chúc bạn soạn được những văn bản trình bày gọn gàng và đúng chuẩn!
