
Facebook giờ gắn với công việc, bán hàng và nhiều tài khoản khác dùng chung để đăng nhập. Chỉ một lần bị chiếm quyền, bạn có thể mất trang cá nhân, mất Fanpage, bị kẻ xấu giả mạo đi vay tiền bạn bè. Tin tốt là bảo mật tài khoản Facebook không hề khó, phần lớn vụ hack thành công đều do chủ tài khoản bỏ qua vài bước cơ bản. Bài này hướng dẫn từng bước những việc quan trọng nhất, làm xong trong khoảng 15 phút.
Bật xác thực hai yếu tố, lớp bảo mật tài khoản Facebook quan trọng nhất
Xác thực hai yếu tố nghĩa là ngoài mật khẩu, Facebook còn đòi thêm một mã nữa mới cho đăng nhập trên thiết bị lạ. Dù kẻ xấu biết được mật khẩu, chúng vẫn bị chặn ở lớp này. Đây là bước bảo mật tài khoản Facebook hiệu quả nhất, vậy mà rất nhiều người đến nay vẫn chưa bật.
Cách bật: mở ứng dụng Facebook, vào Menu, chọn Cài đặt và quyền riêng tư, vào Cài đặt, tìm mục Mật khẩu và bảo mật, chọn Xác thực hai yếu tố rồi làm theo hướng dẫn. Tên các mục có thể thay đổi đôi chút theo phiên bản, nhưng đường đi chung vẫn nằm trong phần cài đặt bảo mật.
Facebook thường cho hai lựa chọn nhận mã:
- Ứng dụng xác thực: dùng Google Authenticator hoặc Microsoft Authenticator. Mã tự thay đổi sau 30 giây, không phụ thuộc sóng điện thoại, được khuyến khích dùng nhất.
- Tin nhắn SMS: mã gửi về số điện thoại. Dễ dùng nhưng kém an toàn hơn vì SIM có thể bị làm lại.
Đặt mật khẩu mạnh và không dùng chung với tài khoản khác
Mật khẩu tốt cần dài ít nhất 12 ký tự, có chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt, và không chứa ngày sinh, số điện thoại hay tên người thân.
Lỗi phổ biến nhất là dùng một mật khẩu cho mọi nơi. Khi một ứng dụng nhỏ bị rò rỉ dữ liệu, kẻ xấu sẽ đem mật khẩu đó thử đăng nhập Facebook, email và cả ngân hàng của bạn. Hãy dành riêng một mật khẩu duy nhất cho Facebook; nếu khó nhớ, bạn có thể dùng một ứng dụng quản lý mật khẩu uy tín.
Thêm một thói quen đáng giá: không chia sẻ mật khẩu cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên Facebook. Facebook không bao giờ hỏi mật khẩu qua tin nhắn hay email.
Bật cảnh báo đăng nhập và rà soát thiết bị lạ
Trong phần Mật khẩu và bảo mật có mục cảnh báo đăng nhập. Khi bật, bạn sẽ được thông báo ngay nếu có thiết bị hoặc vị trí lạ đăng nhập. Nếu đó không phải là bạn, hãy đổi mật khẩu ngay.
Cũng tại mục này, hãy mở phần xem nơi bạn đã đăng nhập để kiểm tra danh sách thiết bị và vị trí truy cập. Thấy thiết bị không quen hoặc vị trí lạ, chọn đăng xuất khỏi thiết bị đó ngay. Việc rà soát chỉ mất vài phút nhưng giúp phát hiện sớm những lần xâm nhập âm thầm, phần hay bị bỏ quên nhất khi mọi người bảo mật tài khoản Facebook cho mình.
Nhận diện link lừa đảo giả mạo Facebook
Phần lớn tài khoản bị mất không phải do tấn công kỹ thuật cao siêu, mà do chính chủ tài khoản tự nhập mật khẩu vào trang giả. Kẻ xấu thường gửi tin nhắn kiểu “tài khoản của bạn vi phạm tiêu chuẩn cộng đồng”, “xác minh trong 24 giờ nếu không sẽ bị khóa”, kèm link dẫn tới trang đăng nhập giống hệt Facebook.
Cách phòng tránh:
- Luôn nhìn kỹ địa chỉ trang web trước khi đăng nhập; trang thật chỉ dùng tên miền facebook.com, tên miền thêm chữ, thêm số hay viết gần giống đều là giả.
- Không bấm link “xác minh tài khoản” trong tin nhắn lạ; hãy tự mở ứng dụng hoặc gõ thẳng địa chỉ Facebook để kiểm tra.
- Cẩn trọng với bài viết tặng quà, trúng thưởng hoặc nội dung gây tò mò yêu cầu đăng nhập lại.
Giữ email và số điện thoại khôi phục luôn cập nhật
Email và số điện thoại đăng ký là chìa khóa dự phòng để lấy lại tài khoản. Nếu đã đổi số, bỏ email cũ mà quên cập nhật, lúc cần khôi phục bạn sẽ rất khó chứng minh tài khoản là của mình. Hãy vào phần thông tin cá nhân trong cài đặt, kiểm tra lại cả hai mục và xóa những email, số điện thoại không còn dùng.
Email khôi phục cũng cần bảo vệ cẩn thận không kém, nhất là Gmail dùng cho nhiều dịch vụ. Nếu gặp cảnh tài khoản Google bị khóa hoặc nhận thông báo tài khoản Google bị vô hiệu hóa, hãy xử lý ngay theo hướng dẫn khôi phục chính thức, vì mất email đồng nghĩa mất luôn một đường lấy lại Facebook.
Không cấp quyền bừa bãi cho ứng dụng và trò chơi lạ
Mỗi lần bấm đăng nhập bằng Facebook trên trang web lạ, hoặc chơi các trò kiểu “xem bạn giống người nổi tiếng nào”, bạn đang cấp cho bên thứ ba một số quyền truy cập vào tài khoản. Ứng dụng không rõ nguồn gốc có thể thu thập thông tin cá nhân hoặc tự đăng bài spam thay bạn.
Hãy định kỳ vào mục Ứng dụng và trang web trong cài đặt, gỡ bỏ ứng dụng không còn dùng hoặc không nhớ đã cấp quyền khi nào. Nguyên tắc chung khi bảo mật tài khoản Facebook là: quyền nào không cần thiết thì không cấp, ứng dụng nào không rõ nguồn gốc thì không thử.
Nghi bị hack? Làm ngay những việc này
Nếu tài khoản tự đăng bài lạ, tự gửi tin nhắn vay tiền, hoặc bạn không đăng nhập được nữa, hãy xử lý theo thứ tự sau, càng nhanh càng tốt:
- Vào ngay trang hỗ trợ khôi phục tài khoản bị xâm phạm của Facebook tại địa chỉ facebook.com/hacked, làm theo các bước xác minh danh tính.
- Đổi mật khẩu mới mạnh hơn, đồng thời đăng xuất khỏi toàn bộ thiết bị đang đăng nhập.
- Bật, hoặc bật lại, xác thực hai yếu tố nếu tính năng này đã bị tắt.
- Thông báo cho bạn bè, người thân không chuyển tiền nếu nhận tin nhắn vay mượn từ tài khoản của bạn.
- Kiểm tra lại email và số điện thoại khôi phục xem có bị thay đổi không.
Kết lại, bảo mật tài khoản Facebook không đòi hỏi kiến thức kỹ thuật cao, chỉ cần làm đủ vài việc cơ bản: mật khẩu mạnh và riêng, xác thực hai yếu tố, cảnh báo đăng nhập, cẩn trọng với link lạ và giữ thông tin khôi phục luôn đúng.
