
Ảnh: Bộ Công an, phạm vi công cộng (public domain), qua Wikimedia Commons.
Đánh rơi ví, để quên thẻ ở quán cà phê hay bị móc túi trên xe buýt — chỉ một phút lơ đãng là chiếc thẻ căn cước có thể “không cánh mà bay”. Khi đó, việc đầu tiên bạn cần làm là cấp lại CCCD bị mất càng sớm càng tốt, bởi đây là giấy tờ tùy thân dùng trong hầu hết giao dịch hằng ngày, từ làm thủ tục hành chính đến xác minh danh tính. Tin vui là thủ tục hiện nay đã gọn nhẹ hơn trước rất nhiều: bạn có thể nộp hồ sơ trực tuyến ngay tại nhà, không cần xếp hàng chờ đợi, và trong lúc chờ thẻ mới vẫn có căn cước điện tử trên VNeID để sử dụng. Bài viết dưới đây hướng dẫn đầy đủ các bước, căn cứ theo Luật Căn cước 2023 và các văn bản hướng dẫn hiện hành.
Lưu ý về tên gọi: từ ngày 01/7/2024, Luật Căn cước 2023 có hiệu lực và thẻ được cấp mới mang tên “thẻ căn cước” thay cho “thẻ căn cước công dân” (CCCD). Thẻ CCCD đã cấp trước thời điểm này vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn in trên thẻ. Vì người dân vẫn quen gọi là CCCD nên trong bài viết này, hai cách gọi được dùng thay thế cho nhau và đều chỉ cùng một loại giấy tờ.
Trường hợp nào được cấp lại CCCD bị mất?
Theo khoản 2 Điều 24 Luật Căn cước 2023, thẻ căn cước được cấp lại trong hai trường hợp: bị mất thẻ hoặc thẻ bị hư hỏng không sử dụng được; và người được trở lại quốc tịch Việt Nam. Như vậy, chỉ cần bạn bị mất thẻ là đã đủ điều kiện làm thủ tục cấp lại, không cần chứng minh thêm lý do nào khác.
Tuy nhiên, có một ngoại lệ bạn cần biết. Nếu bạn bị mất thẻ đúng vào độ tuổi phải cấp đổi thẻ căn cước theo Điều 21 Luật Căn cước — tức đủ 14 tuổi, 25 tuổi, 40 tuổi hoặc 60 tuổi — thì bạn sẽ làm thủ tục cấp đổi thay vì cấp lại. Tương tự, nếu thẻ của bạn đã được cấp, cấp đổi hoặc cấp lại trong vòng 02 năm trước độ tuổi cấp đổi thì thẻ đó vẫn có giá trị sử dụng đến tuổi cấp đổi tiếp theo, và bạn cũng làm thủ tục cấp đổi khi đến tuổi. Ngoài hai trường hợp này, mọi trường hợp mất thẻ đều làm thủ tục cấp lại CCCD bị mất theo hướng dẫn dưới đây.
Mất thẻ căn cước cần làm gì trước tiên?
Khi phát hiện mất thẻ, bạn nên bình tĩnh kiểm tra lại những nơi có thể để quên — túi áo, túi xách, xe, chỗ làm việc — vì nhiều trường hợp thẻ chỉ bị để quên chứ không mất hẳn. Nếu chắc chắn đã mất, bạn không cần làm đơn trình báo mất riêng trước khi nộp hồ sơ: pháp luật hiện hành không bắt buộc thủ tục này, việc khai báo mất được thực hiện ngay trong hồ sơ đề nghị cấp lại (Phiếu đề nghị giải quyết thủ tục về căn cước, mẫu DC02).
Trong trường hợp thẻ bị mất cắp kèm theo tài sản khác, bạn nên trình báo với công an nơi xảy ra vụ việc để được hỗ trợ và bảo vệ quyền lợi của mình — đây là lời khuyên thực tế, không phải điều kiện bắt buộc của thủ tục cấp lại. Bạn cũng nên ghi nhớ số định danh cá nhân của mình (chính là dãy số trên thẻ cũ) vì bạn sẽ cần cung cấp số này khi nộp hồ sơ. Nếu đã có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, hãy mở ứng dụng VNeID để kiểm tra thông tin của mình vẫn đầy đủ trước khi làm thủ tục.
Hồ sơ cấp lại CCCD bị mất gồm những gì?
Thủ tục cấp lại được hướng dẫn tại Điều 21 Nghị định 70/2024/NĐ-CP. Khi đến cơ quan quản lý căn cước, bạn cung cấp họ, chữ đệm và tên khai sinh, số định danh cá nhân và nơi cư trú để cán bộ tiếp nhận kiểm tra, đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Cán bộ sẽ lập Phiếu thu nhận thông tin căn cước (mẫu CC01) và Phiếu đề nghị giải quyết thủ tục về căn cước (mẫu DC02) theo Thông tư 17/2024/TT-BCA.
Điểm thuận tiện là bạn không cần chuẩn bị giấy tờ gốc nào khác, vì toàn bộ thông tin nhân thân của bạn đã có sẵn trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trường hợp người đề nghị cấp lại là người đại diện hợp pháp của người dưới 14 tuổi thì hồ sơ cần có thêm giấy tờ, tài liệu có giá trị pháp lý chứng minh tư cách người đại diện hợp pháp. Nếu làm thủ tục trực tuyến, bạn chỉ cần kiểm tra và xác nhận thông tin của mình được khai thác từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư trên cổng dịch vụ công.
Thủ tục cấp lại CCCD bị mất online qua Cổng dịch vụ công
Theo khoản 4 Điều 25 Luật Căn cước 2023, việc cấp lại thẻ căn cước đối với trường hợp bị mất được thực hiện trực tuyến trên Cổng dịch vụ công, ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) hoặc trực tiếp tại nơi làm thủ tục cấp thẻ căn cước. Với hình thức trực tuyến, các bước thực hiện như sau:
- Truy cập Cổng dịch vụ công Bộ Công an tại địa chỉ dichvucong.bocongan.gov.vn và chọn “Đăng nhập”.
- Đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử cấp bởi Bộ Công an dành cho công dân (tài khoản VNeID), bằng cách nhập số định danh và mật khẩu hoặc quét mã QR bằng ứng dụng VNeID trên điện thoại.
- Sau khi đăng nhập, chọn lĩnh vực “Cấp, quản lý Căn cước”, rồi chọn thủ tục “Cấp lại thẻ Căn cước”.
- Kiểm tra thông tin cá nhân của bạn được khai thác từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; nếu thông tin chính xác thì xác nhận để chuyển hồ sơ đề nghị cấp lại đến cơ quan quản lý căn cước nơi bạn cư trú.
- Thanh toán lệ phí trực tuyến bằng cách quét mã QR hoặc dùng thẻ ATM/tài khoản ngân hàng, rồi nhận thông báo xác nhận hồ sơ đã được tiếp nhận.
Điểm thuận tiện lớn nhất của hình thức này là bạn không phải đến cơ quan công an để chụp ảnh hay lấy lại vân tay: cơ quan quản lý căn cước sử dụng ảnh khuôn mặt, vân tay và mống mắt đã thu nhận lần gần nhất cùng các thông tin hiện có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu căn cước để cấp lại thẻ. Theo hướng dẫn của Bộ Công an, người dân có thể đăng ký cấp lại thẻ CCCD qua Cổng dịch vụ công mà không cần đến trực tiếp nếu không phải thu nhận lại sinh trắc học.
Thủ tục cấp lại CCCD bị mất trực tiếp tại cơ quan công an
Nếu bạn không quen thao tác trực tuyến hoặc muốn được hướng dẫn trực tiếp, bạn có thể đến cơ quan quản lý căn cước nơi mình cư trú để nộp hồ sơ. Hiện nay, thủ tục căn cước được tiếp nhận tại Công an cấp tỉnh hoặc Công an cấp xã theo phân cấp hiện hành. Bạn cũng có thể nộp hồ sơ tại cơ quan quản lý căn cước nơi đăng ký tạm trú nếu đang sinh sống xa nơi thường trú.
Tại đây, bạn cung cấp họ tên, số định danh cá nhân và nơi cư trú để cán bộ đối chiếu thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, sau đó cán bộ lập các phiếu theo mẫu và thu lệ phí theo quy định. Bạn sẽ nhận được giấy hẹn trả kết quả ghi rõ ngày trả thẻ. Giờ tiếp nhận hồ sơ thường là giờ hành chính các ngày làm việc từ thứ Hai đến thứ Sáu và sáng thứ Bảy, trừ ngày lễ, Tết.
Lệ phí cấp lại CCCD bị mất là bao nhiêu?
Mức lệ phí cấp lại thẻ căn cước khi bị mất được quy định tại Thông tư 73/2024/TT-BTC của Bộ Tài chính (văn bản thay thế Thông tư 59/2019/TT-BTC từ ngày 21/10/2024): mức thu gốc là 70.000 đồng/thẻ. Tuy nhiên, theo Thông tư 64/2025/TT-BTC, từ ngày 01/7/2025 đến hết ngày 31/12/2026, lệ phí cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước được giảm 50% so với mức tại Thông tư 73/2024/TT-BTC. Như vậy, trong thời gian này, người làm thủ tục cấp lại CCCD bị mất chỉ phải nộp 35.000 đồng/thẻ.
Sau ngày 31/12/2026, nếu không có văn bản gia hạn, lệ phí sẽ trở lại mức gốc 70.000 đồng/thẻ. Ngoài ra, công dân đủ điều kiện công dân số (có tài khoản định danh điện tử mức độ 2 và nộp hồ sơ trực tuyến) được miễn lệ phí cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước đến hết ngày 28/02/2027 theo Nghị quyết của Chính phủ về phát triển công dân số. Lưu ý: thực tế chi phí, lệ phí có thể bị thay đổi tại thời điểm bạn thực hiện, vì vậy bạn nên đối chiếu mức thu hiện hành trên Cổng dịch vụ công khi nộp hồ sơ.
Cấp lại CCCD bị mất mất bao lâu? Nhận thẻ ở đâu?
Theo Điều 26 Luật Căn cước 2023, trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan quản lý căn cước phải cấp lại thẻ căn cước. Thời hạn giải quyết này cũng được ghi rõ trong thủ tục hành chính do Bộ Công an công bố (Quyết định 5710/QĐ-BCA-C06 ngày 01/7/2025). Lưu ý, 07 ngày làm việc không tính thứ Bảy, Chủ nhật và ngày lễ, Tết; trên thực tế, thời gian trả thẻ có thể dao động tùy lượng hồ sơ và điều kiện xử lý của từng địa phương.
Khi nộp hồ sơ, bạn được chọn hình thức nhận kết quả: nhận trực tiếp tại cơ quan công an nơi tiếp nhận hồ sơ hoặc nhận qua dịch vụ bưu chính đến địa chỉ bạn đăng ký. Nếu chọn nhận qua bưu điện, bạn cần cộng thêm khoảng 1–3 ngày vận chuyển so với thời gian xử lý, ghi đúng và đầy đủ địa chỉ nhận để tránh thất lạc, và thanh toán phí vận chuyển khi nhận thẻ. Trong thời gian chờ, bạn có thể tra cứu tiến độ xử lý hồ sơ trên Cổng dịch vụ công bằng mã hồ sơ được cấp khi nộp.
Trong lúc chờ thẻ mới, dùng VNeID thay thế được không?
Câu trả lời là có, trong phần lớn trường hợp. Theo Điều 33 Luật Căn cước 2023, căn cước điện tử có giá trị chứng minh về căn cước và thông tin khác đã được tích hợp vào căn cước điện tử để thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công, các giao dịch và hoạt động khác. Nghị định 69/2024/NĐ-CP cũng quy định việc sử dụng căn cước điện tử thông qua tài khoản định danh điện tử mức độ 2 có giá trị tương đương với việc sử dụng thẻ căn cước còn hiệu lực.
Như vậy, trong lúc chờ thẻ vật lý mới, bạn vẫn có thể dùng căn cước điện tử trên ứng dụng VNeID để làm thủ tục hành chính, sử dụng dịch vụ công và thực hiện các giao dịch theo quy định. Các giấy tờ đã tích hợp trên VNeID như thẻ bảo hiểm y tế hay giấy phép lái xe vẫn tra cứu và xuất trình được bình thường. Tuy vậy, bạn vẫn nên chủ động mang theo thẻ căn cước vật lý trong những trường hợp đặc thù mà cơ quan có thẩm quyền yêu cầu hoặc khi việc sử dụng dữ liệu điện tử không thực hiện được.
Một số lưu ý khi làm thủ tục cấp lại CCCD bị mất
- Nếu sau khi đã được cấp thẻ mới mà bạn tìm lại được thẻ cũ, hãy ngừng sử dụng thẻ cũ vì thẻ mới đã thay thế giá trị của nó; bạn có thể nộp lại thẻ cũ cho cơ quan công an nơi gần nhất.
- Bảo quản thẻ mới cẩn thận, tránh để thẻ tiếp xúc với nhiệt độ cao, nước hoặc vật sắc nhọn làm hỏng chip và bề mặt thẻ.
- Sau khi nhận thẻ mới, hãy kiểm tra ngay các thông tin in trên thẻ và đối chiếu với thông tin trên VNeID; nếu phát hiện sai sót, bạn cần liên hệ cơ quan quản lý căn cước để được điều chỉnh kịp thời.
- Nếu bạn đang chuẩn bị làm lại các giấy tờ khác, hãy tham khảo hướng dẫn làm hộ chiếu online để tiết kiệm thời gian đi lại, và thủ tục đổi giấy phép lái xe khi giấy phép của bạn sắp hết hạn hoặc bị hư hỏng.
Câu hỏi thường gặp
Mất CCCD có bắt buộc phải trình báo công an phường không?
Không. Pháp luật hiện hành không bắt buộc bạn phải làm đơn trình báo mất riêng trước khi nộp hồ sơ cấp lại. Việc khai báo mất được thực hiện ngay trong hồ sơ đề nghị cấp lại thẻ căn cước.
Đang tạm trú ở tỉnh khác thì cấp lại CCCD bị mất ở đâu?
Bạn có thể nộp hồ sơ tại cơ quan quản lý căn cước nơi đăng ký tạm trú hoặc nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công và chọn cơ quan tiếp nhận phù hợp. Khi nộp trực tuyến, hồ sơ của bạn được chuyển đến cơ quan công an nơi bạn đăng ký để xử lý.
Cấp lại CCCD bị mất có cần chụp ảnh và lăn tay lại không?
Không, trong trường hợp thông tin sinh trắc học của bạn đã có trong Cơ sở dữ liệu căn cước. Cơ quan quản lý căn cước sử dụng ảnh khuôn mặt, vân tay và mống mắt đã thu nhận lần gần nhất để cấp lại thẻ mới cho bạn.
Mất thẻ căn cước là chuyện không ai mong muốn, nhưng thủ tục cấp lại hiện nay đã đơn giản và nhanh gọn hơn trước rất nhiều, đặc biệt khi bạn chọn hình thức trực tuyến. Chỉ cần chuẩn bị đúng thông tin, nộp hồ sơ sớm và theo dõi tiến độ trên Cổng dịch vụ công, bạn sẽ sớm nhận lại được giấy tờ tùy thân quan trọng này. Chúc bạn hoàn thành thủ tục thuận lợi!
Nguồn tham khảo:
- Luật Căn cước 2023 (Luật số 26/2023/QH15) — toàn văn: ketoananpha.vn
- Thủ tục cấp lại thẻ căn cước — Cổng dịch vụ công Bộ Công an: dichvucong.bocongan.gov.vn
- Hướng dẫn thủ tục làm lại thẻ căn cước khi bị mất (Thư viện Pháp luật): thuvienphapluat.vn
- Thông tư 73/2024/TT-BTC quy định mức thu lệ phí cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước: luatvietnam.vn (bản tiếng Anh)
- Thủ tục cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước không cần đến trực tiếp (Báo Dân Việt): danviet.vn
